admin

Làm thế nào để tự làm sạch nguồn nước

Lý thuyết xây dựng

Tự làm sạch là tổ hợp các quá trình tự nhiên như: thuỷ động học, sinh học, hoá học, hoá lý…. diễn ra trong sông hồ bị nhiễm bẩn sau khi tiếp nhận nước thải nhằm phục hồi trạng thái (thành phần và tính chất) ban đầu. Như vậy, khi xả nước thải vào sông hồ, các chất bẩn tiếp tục được xử lý nhờ tổ hợp các quá trình vật lý, hoá học và sinh hoá diễn ra trong nguồn nước. Tự làm sạch bao gồm hai quá trình cơ bản: quá trình pha loãng nước thải với nguồn nước và quá trình chuyển hoá chất bẩn theo thời gian trong đó. Hai quá trình này diễn ra đồng thời nhưng cường độ của chúng phụ thuộc vào vị trí miệng xả nước thải, các yếu tố thuỷ động học dòng chảy như vận tốc, mực nước, lưu lượng, hệ số nhám, hệ số khuếch tán rối, hình thái sông hồ, độ khúc khuỷu của dòng chảy,., và các điều kiện môi trường khác.
Pha loãng là một trong những yếu tố chính làm giảm nồng độ chất bẩn khi xả vào nguồn nước. Trong quá trình pha loãng, tổng lượng chất bẩn được coi như không thay đổi cho trường hợp chất ô nhiễm bền vững và không bền vững.
Các quá trình hoá lý và sinh hoá diễn ra theo xu hướng làm giảm nồng độ chất bẩn theo các quá trình oxy hoá sinh hoá các chất hữu cơ, lắng đọng chất lơ lửng, hấp thụ chất ô nhiễm, đông tụ và tích tụ sinh học các chất bẩn không hoà tan trong chuỗi thức ãn, tái xâm nhập chất bẩn từ trầm tích vào nưốc… Kết quả cuối cùng của các quá trình này là phục hồi một phần hoặc toàn bộ trạng thái ban đầu của nguồn nước.
Để đơn giản cho việc nghiên cứu, đánh giá quá trình tự làm sạch nguồn nước, người ta chia ra các giai đoạn tự làm sạch theo không gian trong dòng chảy sông.
– Vùng 1: vùng xáo trộn nước thải với nước nguồn. Ớ đây chủ yếu diễn ra quá trình pha loãng nước sông với nước thải;
– Vùng 2: vùng pha loãng hoàn toàn nước sông với nước thải. Điểm ranh giới giữa vùng 1 và vùng 2 chỉ là quy ước vì trong thực tế không có điểm xáo trộn hoàn toàn nước thải với nước sông. Tuy nhiên thời điểm khoảng 80% lượng nước sông tham gia pha loãng nước thải được coi là điểm xáo trộn hoàn toàn. Tại vùng này chủ yếu diễn ra các quá trình hoá lý và sinh hoá để chuyển hoá chất bẩn;
– Vùng 3: vùng khôi phục trạng thái ban đầu của nguồn nước.

Quá trình xáo trộn và pha loãng nước sông hồ với nước thải có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo vệ nguồn nước:
– Giảm được nồng độ chất bẩn tại các điểm cục bộ trong sông hồ;
– Phân bố đều tải trọng chất bẩn trong toàn bộ dung tích nước nên tăng cường được quá trình tự làm sạch (phân bố tải trọng chất bẩn cho vi sinh vật);
– Do giảm được tải lượng chất bẩn cục bộ, phù hợp với khả năng tự điều chỉnh của hệ sinh thái vực nước nên độ ổn định của hệ được bảo đảm;
– Dựa vào số lần pha loãng nước nguồn với nước thải, chúng ta có thể xác định được mức độ xử lý nước thải cần thiết và thiết lập được các biện pháp bảo vệ sông hồ khác.

Làm thế nào để tự làm sạch nguồn nước 1

b) Quá trình chuyển hoá và phân huỷ chất bẩn trong sông hồ
Đối với các chất bẩn không bền vững, khi được đưa vào nguồn nước, dưới tác động của các quá trình sinh học, hoá học và vật lý, chúng sẽ bị phân huỷ hoặc chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác. Sự chuyển hoá này có xu thế phục hồi trạng thái ban đầu cho nguồn nước. Đây là một sự tổng hợp nhiều quá trình diễn ra trong nguồn nước:
– Các quá trình oxy hoá sinh hoá các chất bẩn (chủ yếu là chất hữu cơ) trong nước, trong cặn lơ lửng và trong cặn đáy;
– Các quá trình trực tiếp oxy hoá chất ô nhiễm nhờ oxy hoà tan trong nước hoặc oxy hoá quang hoá…
– Các quá trình hoá lý: hấp thụ, keo tụ, lắng, tạo các chất khó hoà tan, bay hơi, tạo váng bọt…
– Các quá trình dinh dưỡng để tích tụ các chất bẩn và chất độc hại trong chuỗi thức ăn hoặc bài tiết chúng thành cặn lắng;
– Các quá trình cạnh tranh sinh học dẫn đến việc tiêu diệt các loại vi khuẩn gây bệnh và vi sinh vật có hại trong nước.
Tốc độ chuyển hoá chất ô nhiễm từng quá trình này phụ thuộc vào hàng loạt yếu tố như thành phần và đặc điểm quần xã thuỷ sinh vật trong vực nước, nhiệt độ nước, độ pH, 
cường độ chiếu sáng, độ sâu lóp nước, thành phần căn lơ lửng và các chât hoà tan, đặc điểm bùn đáy…

 

Related Posts